برجهای آپادانا

برجهای آپادانا

در چهار گوشه تالار مرکزی اپادانا، رو به بیرون، چهار برج با دیوارهای خشتی براورده بودند که اثار برج‌های شرقی هنوز مانده است. طرح هر برجی، به شکل مربع است. دیوارهای آن رو به حیاط بیش از 3 متر و در درون کاخ حدود 5/2 متر ستبری داشته و در هر برجی به داخل ایوان مجاورش باز می‌شده است. در جلو هر دری، مجسمه دو سگ نگهبان، از سنگ سیاه نصب شده بوده که بقایای دو عدد از آن‌ها را یافته‌اند. هر برج چند طبقه داشته است. طبقه اول شامل یک دهلیز بوده که از یک طرف به سه اطاق بلند و باریک و از سویی به دالانی می‌پیوسته که به یک پلکان منتهی می‌شده است. پله‌های اول خشتی بوده و هر یک 140 سانتی‌متر درازا، 16 سانتی‌متر بلندی و حدود 35 سانتی‌متر پهنا داشته است. شش پله پلکان طبقه اول برج جنوب شرقی اپادانا هنوز برجاست. ارتفاع طبقه اول حدود 6 متر بوده ودو یا سه طبقه دیگر هم بر فراز آن ساخته بوده‌اند، به طوری که ارتفاع برج‌ها برابر با بلندی رواق‌ها بوده است. پلکان طبقه دوم هم خشتی بوده، اما طبقه سوم، فقط نردبان چوبی داشته و با سر پله‌ای به بام اپادانا می‌رسیده است. دیوارها با لایه‌ای از گل و گچ سبز مایل به خاکستری پوشیده بوده و در پاره‌ای از جای‌ها، به ویژه در زیر پیشانی سقف، نمای بیرونی را با کاشی‌هایی لعابداری پوشانیده بوده‌اند که ردیفی از درختان و گل‌ها و شیر و جانوران دیگر را به رنگ‌های فیروزه‌ای و ابی و زرد نشان می‌داده است. در وسط این نوارتزیینی (فریز) فضای مستطیل شکلی را با کاشی‌های رنگینی که دارای خطوط میخی بابلی یا عیلامی و یا فارسی باستان بوده، اختصاص داده بوده‌اند. هرتسفلد مقداری کاشی‌های رنگین با خطوط میخی فارسی باستان و بابلی در پای دیوار ایوان شرقی، در داخل حیاط، یافت که به موزه موسسه شرق‌شناسی شیکاگو فرستاد. قسمت فارسی باستان آن، لوحه‌ای است مرکب از35 اجر، هر یک به ضخامت 9 و طول 38 سانتی‌متر، و 14 نیمه‌اجر؛ طول لوحه 137 و عرضش 114 سانتی‌متر می‌باشد و در موزه شرق‌شناسی شیکاگو، به شماره 24112  مضبوط است

ترجمه این کتیبه، که روزی پیشانی دیوار شرقی برج شمال شرقی اپادانا را زینت می‌بخشیده، چنین است:

گوید خشیارشا شاه بزرگ: به تایید اهورمزدا، داریوش شاه، پدر من، بناهای نیکوی بسیار بساخت و بفرمود تا بسازند. همچنین به توفیق اهورمزدا من بر آن بناها افزودم و ساختمان‌های دیگر براوردم، چنان باد که اهورمزدا و ایزدان دیگر مرا و شهریاری مرا بپایند.

اشمیت هم تعداد زیادی تکه اجر لعابدار با حروف میخی عیلامی در حیاط اپادانا نزدیک پای پلکان ایوان شمالی یافت که بر آن ‌ها تنها قسمتی از کلمات ٍ«داریوش»، «خشیارشا» و «پدر» را خوانده‌اند، و به همین دلیل احتمال می‌دهند که این تکه‌های منقوش، متعلق به یک کتیبه عیلامی بوده که مفاد همان کتیبه فارسی باستان خشیارشا را نقل می‌کرده است.

 

دوست عزیز و هموطن گرامی، نظرات شما باعث دلگرمی ما خواهد بود.

مهندس سعید نیکو    ENG. Saeed Nikoo

/ 0 نظر / 9 بازدید